Ekonomi - Cumartesi, Mayıs 10, 2008 22:06 - 0 Yorum

Bağımlılık Kuramları ve Bağımlılık Kuramlarına Yapılan Eleştiriler

1. GÄ°RÄ°Åž

Ülkelerin kalkınma sorunlarına çözüm bulma çabaları genel olarak ikinci paylaşım savaşı sonrası hız kazanmıştır. Kalkınma sorunun çözümü ise genel olarak iki kuram çerçevesinde analiz noktası yapılmıştır. Bunların ilki modernleşme kuramcıları olurken ikinci önemli kuramcılar ise bağımlılık kuramcılarıdır.

Modernleşme kuramlarını savunanlara göre azgelişmiş ülkelerin gelişememe nedenlerini içseldir. Var olunan içsel yapı bu ülkelerin gelişmelerini engellemektedir. Bunlardan bazıları nüfusun fazla olması, yatırımların verimsiz olmasının yanı sıra iç tasarrufların yetersiz olması, var olan ikili yapı ve ekonomik ve yönetim sistemlerinin yetersiz olması olarak vurgulanır. Çözüm, gelişmiş ülkelerin izledikleri yolları izleyerek olanaklı olduğunu söylemektedirler. Bağımlılık kuramcıları ise gelişememe nedenlerini daha çok dışsal nedenlere bağlamaktadırlar. Gelişmiş ülkelerin kurmuş oldukları yapı içinde kalan azgelişmiş ülkeler hem bu ülkelerin baskılarından hem de var olan sistem nedeniyle kalkınamadıklarını söylerler. Çözümün ise ancak bu sistemden kurtularak mümkün olacağını söylerler.

Bu çalışmanın konusu bağımlılık kuramlarıdır. Bağımlılık kuramları genel olarak Marksist bir çizgi izleyen kuramlardır. Bu bağlamda da ilk bölümde genel bir anlatım ile klasik Marksizm anlatılacak ve aralarındaki farklar vurgulanacaktır. Böylece bu kuramın özgünlüğü anlatılacaktır.

İkinci bölümde ise bu kuram çerçevesinde yer alan kuramcıların fikirleri verilecektir. Bu bölümde, Baran, Frank, Amin, Dos Santos, Cardoso, Wallerstein gibi bu kuramın öncü temsilcileri anlatılacaktır. Bu isimlerin dışında kalanlar ise genel olarak aynı fikirleri savundukları için bu başlık altında kısa bir şekilde incelenecektir.

Üçüncü bölümde ise bağımlılık kuramlarına getirilen eleştiriler yer alacaktır. Bu eleştiriler modernleşme kuramcılarından olabildiği gibi Marksist çevrelerden gelen eleştirilere de yer verilecektir. Çalışma ise sonuç bölümde genel olarak çalışmada yapılanların özetlenmesi ise sonlanacaktır.

Devami…