Yalıtım/İzolasyon binalarda/tesisatlarda ısı kaybını önlemek/minimuma indirmek amacıyla yapılan işlemlerdir. Ülkemizde enerjinin yaklaşık %29’u bina ısıtmada kullanılmaktadır. Türkiye enerjisinin %60’ını ithal eden bir ülke olduğuna göre ısı tasarrufu/yalıtımı enerjiyi verimli ve etkin kullanmak açısından çok önemlidir. Ülkemizde istatistiklere göre %14 merkezi ısıtma, %10 çatı yalıtımı ve %9 çift cam uygulaması vardır.

İzolasyonun Faydaları Nelerdir?
- Isı kaybı azaldığından ve enerji etkin/verimli kullanıldığından enerji/yakıt tasarrufu sağlar,
- Sağlıklı/konforlu yaşam şartları sağlar,
- Çevre/hava kirliliği azalır,
- Binalar iç/dış etkenlerden (yoğuşma/mantarlanma) korunarak (demirlerin korezyonu önlenerek) ömrü uzar,
- Döviz kaybı azaldığından ekonomiye katkı artar ve kalkınmamız hızlanır.

Yalıtımın Maliyeti Çok mudur?
Yalıtım bina maliyetinin %2-5’i oranında ek maliyet getirir ve kendini 2-5 yıl içinde geri öder. Bu yüzden pahalı değildir.

Isı Kayıpları Ne Kadardır?
Binalarda enerjinin %40’ı yalıtımsız dış duvar, %30’u pencere, %17’si dış kapılar, %7’si çatı ve %6’sı zeminden kaybedilir. Binaların yalıtımı ile %25 den %50’ye varan yakıt tasarrufu sağlanması mümkündür. Yalıtım ülkemize yılda 3 milyar $ tasarruf sağlayabilecek önemli bir konudur. Termal kameralarla ısı kayıpları görüntülendiğinde yalıtımlı kısımlarda ısı kayıpları çok az olurken, yalıtımsız kısımlarda, radyatör arkaları ve pencerelerden ısı kayıpları çok fazla olduğu görülmektedir. Yalıtım malzemeleri yüksek ısıl dirence veya düşük ısıl iletim katsayısına sahip maddelerden yapılır. Cam yünü, taş yünü, genleştirilmiş/çekilmiş polistiren, poliüretan, fenol/cam köpüğü, ahşap lifli levhalar, genleştirilmiş perlit/mantar vs. en yaygın ısı yalıtım malzemeleridir.

Yalıtım Zorunlu mudur?
TSE 825 Binalarda Isı Yalıtım Standart ve Yönetmeliğidir. 2000 yılından sonra buna uyulması zorunludur. Ülkemizde 4 bölge vardır. Bölgemize göre gerekli yalıtımı yapmamız İmar ve İskan Bakanlığı, Belediyeler ve Yapı Denetim Firmalarınca denetlenmektedir.

Isı Kayıplarını Nasıl Önleyebiliriz?
Isı kayıpları çatıdan, duvardan, döşemeden, camdan ve tesisattan doğru yalıtım ile önlenebilir.

Sonuçlar
Binalarda özellikle kuzey ve güneye bakan taraflarda güneş ışınları sebebiyle büyük sıcaklık farkları olmaktadır. Odaların sıcaklığının artması halinde pencereleri açmak yerine radyatör vanalarını kısınız. Günde 2 saat açık duran pencereler sebebiyle 50-75 kW/m2 yıl ısı kaybı olduğu söylenebilir. Sıcaklık ayarlı termostatik vanalar kullanılarak oldukça büyük ısı tasarrufu sağlanabilir. Kışın odalar çok kısa süre havalandırılmalıdır. Oda sıcaklığını 1°C arttırmak için yaklaşık % 6 oranında daha fazla yakıt gerekmektedir. Oda sıcaklığı 23 °C iken ısı kaybı 100 ise; Oda sıcaklığı 22 °C olursa % 6 tasarruf, Oda sıcaklığı 21 °C olursa % 12 tasarruf, Oda sıcaklığı 20 °C olursa % 18 tasarruf sağlanabilir. Böylece oda sıcaklığını 3oC düşürme ile %18 yakıt gideri azaltılabilir. Isıl konfor için ideal sıcaklık 20oC civarındadır. Ev satın alırken/kiralarken yalıtımı iyi yapılmış, güneş gören ve güneye bakan evleri tercih ediniz. Soba kullanıyorsanız sobaları üsten yakınız. Bacanızdan siyah duman çıkmamasına dikkat ediniz. Kömürü tam yakınız, tam yakmazsanız bacadan siyah duman çıkar. LPG/doğalgazlı kombi/sobaların mavi alevle yanmasına dikkat ediniz sarı ve turuncu alev eksik yanma yani yakıt israfı anlamına gelir.

Soba/kazan/kombi tipi yakıcılarınızı TSE belgeli alınız ve periyodik bakımlarını yaptırınız. Yalıtım konusunda halkın bilgilendirilmesi, bilinçlendirilmesi, özendirilmesi, yalıtım malzemeleri için vergi istisnası sağlanması, KDV muafiyeti sağlanması ve düşük faizli kredi temini ülke ekonomisine önemli katkılar sağlayabilecektir. Enerjisinin %60’ını ithal eden ve döviz ödeyen ülkemizde ısı/enerji tasarrufu ve enerjinin verimli/etkin kullanımı öncelikli konuların başında yer almalıdır. Isıyı üretmek sorun değildir, önemli olan üretilen ısıyı verimli kullanmak ve onu yalıtımla koruyabilmektir. En ucuz enerji tasarruf edilen enerjidir.

Kaynaklar: EÄ°EÄ°, UETM, Ä°zoder

Prof.Dr. Muammer Kaya
Teknoloji Araştırma Merkezi (TEKAM) Müdürü