eGeGelisim.org

Kurumsallaşma Süreci: Kurumsallaşma, kuruluşların (özel ve kamu) piyasanın ve günün koşullarına uygun yönetim ve organizasyon yapılarını oluşturarak gerekli sistemleri kurmaları, kuruma özgü davranış, norm, standart ve ilkeleri belirleyerek bunları yazılı hale getirmeleri ve bir bütün olarak uygulamalarıdır. Belirlenmiş olan kuralların, değerlerin ve sosyal etkileşim kalıplarının sürekli bir şekilde gelişmesi, standartlaştırılması ve bunların sürdürülmesi ve gerektiğinde yenilenmesi süreci kurumsallaşma süreci olarak tanımlanır.

Kurumsallaşamama dünyada ve ülkemizde hem özel aile şirketlerinin hem de bir çok kamu kurum ve kuruluşlarının, hatta sivil toplum örgütlerinin en önemli sorunlarından biridir. Dünyadaki KİT’ler dışındaki şirketlerin %65-90’ı ve Dünyanın ilk 500 büyük şirketinin %40’ı aile şirketidir. Ülkemizde de aile şirketi oranı çok fazla olup ikinci kuşakla yönetimde hayatiyetini sürdürebilen aile şirketi oranı Dünyada %5’i geçmemektedir.

Aile ve şirket işlerini birbirinden ayıran, profesyonel yöneticileri çalıştıran ve kurumsallaşmayı başaran şirket ve kurumlar büyüyüp gelişmekte, iş ortaklıkları (çok ortaklı şirketler) kurabilmekte ve çok uluslu şirketler haline dönüşebilmektedirler. Toplumların ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla kurulan işletmelerin kalıcı olabilmeleri için kurumsallaşmaları şarttır. İnsanoğlu ölümlüdür ve ortalama 70 yıl yaşabilir ama kuruluşlar varlıklarını daha uzun süreler sürdürebilirler. Piyasalarda var olmak ve sürdürülebilir bir başarı elde etmek ve kalıcı olmak için kurumsallaşma şarttır. Kar ise kalıcı olmanın sadece bir aracıdır.

Kurumsallaşmada amaçlar:

- kuruluşun sürekliliğinin sağlanması,
- sosyal etkileşim kalıplarının ve davranış biçimlerinin geliştirilmesi,
- Kuruluşların kişisellikten kurtarılıp sisteme ve standartlara dayanan bir yapıya kavuşturulması ve
- Yeniden yapılanma ve değişim sağlamadır.

Kurumsallaşma sürecinde değişim stratejileri ve liderlik önemli rol oynar. Strateji bir kuruluşun üstün/güçlü yönlerini kullanarak, çevresine/yeni şartlara uyum sağlamak, müşteri ihtiyaçlarını daha iyi karşılamak ve alanında önemli bir yer edinmek amacıyla seçilen yol ve uyguladığı hareket biçimidir. Etkin stratejileri belirlemek için önce kuvvetli ve zayıf yönleri tespit etmek ve çevredeki fırsat ve tehditleri bilmek, analiz etmek (SWAT analizi) ve değerlendirmek gerekmektedir. Değişim stratejilerinin pazar ve çevre koşullarına uygun olması ve kendini destekleyecek örgütsel kültürün var olması/oluşturulması başarı için gereklidir. Kültürel değişimde kültürel değerlere ilişkin yönelimler bizi güvene, ahlaka, erdeme ve iş etiğine götürür.

Kurumsallaşmada Yapılması Gereken Çalışmalar Nelerdir?

1. Kuruluşun temel amaçları, vizyonu ve misyonunun tanımlanması.
2. Kuruluşun amaçları yönünde, örgüt yapısının ve organizasyon şemasının oluşturulması.
3. Görev tanımlarının yapılması, sorumluluk ve yetkilerin dağıtılması.
4. İş yönetiminin yönerge ve yönetmeliklerinin hazırlanması.
5. İş ile ilgili zaman, yöntem ve kalite standartlarının belirlenmesi.
6. Adil ve dengeli bir ücret/maaş sistemi için iş ve performans değerlendirme sisteminin oluşturulması.
7. Çalışmaların gelişimine yönelik planlama ve sürekli mesleki eğitim sisteminin kurulması.
8. Etkin ve adil bir işe alma, yerleştirme ve terfi sisteminin kurulması.
9. Sürekli bilgi akışı sağlayan bilgi sisteminin kurulması.
10. Etkin yönetsel ve mali denetim sisteminin kurulması.
11. Bilgiyi paylaşan, sürekli toplanan ve sosyal faaliyetleri artıran yapıyı kurmak.
12. Çağdaş, demokratik, katılımcı, şeffaf, dinamik ve esnek bir yönetim ve organizasyon yapısı kurmak.

Kuruluşlarda başarı için güçlü stratejilere uygun, sağlam, olumlu ve değişime açık kurum kültürü yaratılması çok önemlidir. Değişim, değişime uygun yönetici ve değişime olumlu bakan kişilerin öne çıkarılmasıyla başarılabilir. Değişimde eğitim, bilgilendirme, paylaşma çok etkin olmaktadır. Değişimde liderlik de çok önemlidir. Liderliğin değişime yönelik görevleri şunlardır: Değişim ihtiyacının fark edilmesi, Paylaşılan bir vizyonun oluşturulması ve Değişimin kurumsallaştırılmasıdır.

Lider önce değişim ihtiyacını fark edecek, herkesi ikna edecek vizyonu (gidilecek yönü, ulaşılacak yeri ve durumu) belirleyecek ve bunun kurumsallaşmasını kalıcı ve sürekli kalmasını sağlayacaktır. Kurumsallaşma iyi yönetilmesi gereken bir değişim sürecidir. Kurumsal kültür, stratejiler ve etkileşimler değişim kültürünün uygulanmasında çok önemli rol oynarlar. Kurumsallaşmada odak noktası insandır (çalışandır veya çalıştırandır). Başarı ve başarısızlık çalışanların mutluluk ve verimine bağlıdır.

Prof.Dr. Muammer Kaya
Teknoloji Araştırma Merkezi (TEKAM) Müdürü

Populerlik: 11% [?]

Bu Yazıyı Paylaşın